Xe máy hư hỏng, rã xác lấy phụ tùng hoặc đã bán phế liệu vẫn bắt buộc làm thủ tục thu hồi đăng ký, biển số xe, nếu không chủ xe có thể bị phạt đến 6 triệu đồng.
Nhiều người dân hiện vẫn giữ thói quen tự ý thanh lý cho cơ sở phế liệu hoặc vứt bỏ các dòng xe máy cũ có niên hạn 20 đến 30 năm tuổi đã hư hỏng nặng mà không làm thủ tục với cơ quan quản lý. Quan niệm cho rằng phương tiện không còn lưu thông thì trách nhiệm pháp lý cũng tự động chấm dứt đang khiến không ít chủ xe đối diện với các rủi ro chế tài. Theo quy định pháp luật hiện hành, các loại xe máy không còn khả năng vận hành, xe bị tháo dỡ lấy linh kiện hoặc đã thải bỏ đều thuộc diện bắt buộc phải làm thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đăng ký và biển số xe.
Khung phạt hành chính lên tới 6 triệu đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP
Theo Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), thực tế đang có một lượng rất lớn xe máy hỏng được đưa vào các điểm thu mua phế liệu để rã phụ tùng, nhưng hồ sơ phương tiện trên hệ thống quản lý vẫn ở trạng thái hoạt động. Việc mua bán phế liệu thuần túy giữa các cá nhân không có giá trị thay thế thủ tục hành chính nhà nước.
Căn cứ Thông tư 79/2024/TT-BCA về cấp và thu hồi chứng nhận đăng ký, biển số xe cơ giới, chủ phương tiện có nghĩa vụ khai báo, nộp lại toàn bộ giấy tờ và biển số cho cơ quan đăng ký xe trong thời hạn 7 ngày làm việc, kể từ ngày xe thuộc diện thu hồi, hết niên hạn sử dụng hoặc không còn được phép lưu hành.
Trường hợp chủ xe máy, xe gắn máy và các dòng xe tương tự cố tình không thực hiện quy định này, mức xử phạt hành chính sẽ được áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cụ thể, mức phạt tiền đối với cá nhân vi phạm dao động từ 4 đến 6 triệu đồng, trong khi mức phạt áp dụng cho tổ chức đứng tên sở hữu phương tiện là từ 8 đến 12 triệu đồng.
Quy trình xử lý hồ sơ đối với xe mất giấy tờ hoặc đã bán phế liệu từ lâu
Đối với những phương tiện còn giữ nguyên hiện trạng giấy đăng ký và biển số, chủ xe chỉ cần mang theo căn cước công dân cùng các giấy tờ này đến cơ quan công an nơi đăng ký, hoặc kê khai trực tuyến trên Cổng dịch vụ công để nộp lại. Nếu có các chứng từ bàn giao, giấy bán thanh lý cho cơ sở phế liệu, người dân nên bổ sung vào hồ sơ để rút ngắn thời gian xác minh.
Trong trường hợp xe đã bán đồng nát từ nhiều năm trước, xe bị tháo dỡ hoàn toàn không còn biển số hoặc thất lạc giấy chứng nhận đăng ký, chủ xe vẫn bắt buộc phải chủ động đến cơ quan đăng ký để khai báo trung thực tình trạng phương tiện. Trong giấy khai thu hồi, người đứng tên cần ghi rõ nguyên nhân mất giấy tờ, thời điểm chuyển nhượng và nơi tiếp nhận phế liệu. Cơ quan công an sẽ căn cứ vào dữ liệu hồ sơ gốc để tiến hành xác minh theo thời hạn luật định trước khi hoàn tất thủ tục cấp chứng nhận thu hồi.
Hạn chế rủi ro pháp lý phát sinh trong chiến dịch làm sạch dữ liệu phương tiện
Bên cạnh nguy cơ bị xử phạt tiền, việc để biển số và hồ sơ xe tồn tại trôi nổi còn tiềm ẩn rủi ro rất lớn cho người đứng tên. Nếu các bộ phận xe gắn biển số cũ bị kẻ xấu lợi dụng gắn vào phương tiện khác để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc gây tai nạn giao thông, chủ xe cũ vẫn phải chịu trách nhiệm phối hợp giải trình, đối chất với cơ quan điều tra để chứng minh bản thân không liên quan.
Trong bối cảnh lực lượng công an toàn quốc đang đẩy mạnh rà soát và làm sạch dữ liệu đăng ký phương tiện giao thông, việc chủ động kiểm tra các dòng xe cũ đứng tên mình để làm thủ tục thu hồi là cần thiết. Biện pháp này vừa giúp đồng bộ hệ thống định danh phương tiện chính xác, vừa giúp người dân tránh được các khoản phạt hành chính không đáng có cùng những hệ lụy pháp lý phức tạp về sau.