Rạng sáng 1 ngày trung tuần tháng 10 vừa qua, tài xế Nguyễn Văn Tùng (38 tuổi, quê Đồng Nai) điều khiển xe tải chở 15 tấn nông sản lưu thông trên cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết theo hướng từ Nam ra Bắc. Khi đến gần khu vực Hàm Thuận Nam cũ, anh Tùng phát hiện chiếc xe 5 chỗ di chuyển cùng chiều phía trước bất ngờ bị nổ lốp sau, mất lái xoay ngang chắn ngang làn đường.
Nhờ giữ khoảng cách an toàn, anh Tùng đã kịp thời đạp phanh giúp chiếc xe tải nặng dừng lại an toàn. Anh Tùng cho rằng chỉ rằng mất tập trung thì tai nạn là khó tránh khỏi.
Trước đó vào cuối tháng 8 vừa qua, anh Trần Quốc Nam (45 tuổi, ngụ Đồng Tháp) điều khiển xe khách 16 chỗ chở nhiều hành khách trên cao tốc TPHCM – Trung Lương phát hiện chiếc xe tải đang lưu thông phía trước có dấu hiệu lạ và bất ngờ dừng lại trên làn số 2.
Với kinh nghiệm nhiều năm cầm vô lăng, anh Nam giữ bình tĩnh và kịp thời đánh lái chuyển sang làn khẩn cấp để tránh xảy ra va chạm.
Ông Lê Bá Tiến Cường - Đội trưởng đội vận hành tuyến cao tốc TPHCM – Long Thành - Dầu Giây cho rằng có nhiều nguyên nhân khiến xe lưu thông phía trước gặp sự cố đột ngột gặp và phải giảm tốc gấp hoặc dừng lại giữa làn đường như các sự cố kỹ thuật như nổ lốp, chết máy, hết nước làm mát, đứt dây curoa, hết nhiên liệu….
Bên cạnh đó là các sự cố rơi vãi hàng hóa khi không chằng buộc cẩn thận làm rơi lốp xe dự phòng, cuộn thép, hàng hóa, vật dụng hoặc đá/mảnh vỡ xuống mặt đường. Có trường hợp xe đi phía trước phải phanh gấp để né tránh xác động vật, mảnh vỡ lốp của xe khác rơi lại, các chướng ngại vật, làm tạo ra phản ứng chuỗi phanh gấp cho các xe phía sau. Cũng không loại trừ các tình huống khẩn cấp từ người lái như gặp vấn đề về sức khỏe, buồn ngủ hay mất tập trung do sử dụng các thiết bị điện tử.
Ông Cường thông tin thêm:Tình trạng các lái mới nhầm đường hoặc đi quá lối ra nên đột ngột phanh gắt, đi chậm bất thường, thậm chí dừng lại để nhìn biển báo hoặc thực hiện hành vi nguy hiểm như lùi xe. Các xe nhập làn từ trạm dừng nghỉ hay nút giao nhưng không đạt đủ tốc độ tối thiểu, hoặc xe chuyển làn tạt đầu đột ngột khiến các xe đang chạy ở tốc độ 100 – 120 km/h phải phanh gấp để né tránh.
Ông Lê Bá Tiến Cường cho rằng tình trạng xe phía trước đột ngột gặp sự cố, phanh gấp, mất kiểm soát hoặc dừng xe hoàn toàn khiến các phương tiện đi cùng chiều phía sau có thể không đủ thời gian và khoảng cách để phản ứng.
Đặc biệt trên cao tốc, xe di chuyển với tốc độ cao nên chỉ vài giây chậm phản ứng cũng khiến quãng đường tiếp tục di chuyển thêm hàng chục mét. Nếu khoảng cách bám đuôi quá ngắn, tài xế rất dễ phanh không kịp, đánh lái đột ngột, khoảng cách còn lại hoàn toàn không đủ cho quãng đường phanh thực tế khiến va chạm là điều không thể tránh khỏi.
Nguy hiểm hơn, khi một xe phía sau va vào xe gặp sự cố, những phương tiện tiếp theo có thể tiếp tục lao tới do thiếu hụt tầm nhìn quan sát xa, dẫn đến vụ tai nạn dồn toa dây chuyền hàng loạt phương tiện phía sau, thực tế ghi nhận đã có rất nhiều trường hợp va chạm liên hoàn xảy ra trên các tuyến cao tốc.
Một số trường hợp nhằm né tránh cú đâm trực diện vào đuôi xe trước, tài xế phía sau thường có phản xạ tự nhiên là đánh lái gấp sang các làn đường bên cạnh hoặc làn dừng khẩn cấp. Việc phản xạ đánh lái hoảng loạn để né tránh ở vận tốc lớn cũng dễ làm xe lật vòng hoặc xảy ra va chạm với các phương tiện đang đi cùng chiều ở các làn xe kế bên. Ông Cường cho biết
Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Bá Tiến Cường có 1 số khuyến cáo dành cho tài xế như sau:
Để giúp các tài xế chủ động ứng phó và hạn chế tối đa rủi ro tai nạn liên hoàn khi phương tiện phía trước đột ngột gặp sự cố, đơn vị quản lý vận hành đường cao tốc đưa ra những khuyến cáo xử lý tình huống khẩn cấp theo các bước như sau:
Để có thể xử lý các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra với mình khi đang di chuyển trên cao tốc đầu tiên chúng ta cần phải giữ khoảng cách an toàn đối với xe phía trước.
Giữ bình tĩnh và giảm tốc độ có kiểm soát. Ngay khi phát hiện dải đèn phanh hoặc sự cố từ xe phía trước, tài xế tuyệt đối không đạp phanh chết (đạp lút phanh) hay giật vô-lăng hoảng loạn. Hãy buông chân ga, chuyển sang nhấp phanh dứt khoát nhưng có kiểm soát để giảm dần vận tốc, giữ vững tay lái để xe di chuyển thẳng.
Bật ngay hệ thống đèn cảnh báo để phát tín hiệu cảnh báo cho các xe di chuyển phía sau biết khu vực phía trước đang có nguy hiểm, giúp họ kịp thời giảm tốc độ và giữ khoảng cách.
Quan sát nhanh qua hệ thống gương chiếu hậu (giữa và hai bên) để nắm bắt vị trí của các xe phía sau cũng như luồng giao thông ở các làn kế bên để đánh giá tình hình và tìm hướng di đi an toàn.
Nếu chính phương tiện của mình gặp sự cố và buộc phải dừng trên cao tốc, cố gắng cho xe di chuyển vào làn dừng khẩn cấp, bật đèn cảnh báo và đặt cảnh báo phía sau xe cách tối thiểu 150m. Nhanh chóng báo cho lực lượng chức năng và đơn vị quản lý đường cao tốc.