Volkswagen đầu tư 90 triệu euro xây trung tâm tái chế tại nhà máy Zwickau nhằm tìm kiếm hướng kinh doanh mới và giữ việc làm trước nguy cơ đóng cửa sau 2031.
Tập đoàn ô tô Đức Volkswagen vừa chính thức đưa vào vận hành dây chuyền tháo dỡ ô tô thử nghiệm tại nhà máy Zwickau, bang Saxony, mở ra mảng kinh doanh thu hồi linh kiện và nguyên vật liệu từ phương tiện đã qua sử dụng. Dự án được triển khai trong bối cảnh tương lai sản xuất xe điện tại cơ sở này đang đối diện với nhiều bất ổn lớn do kế hoạch tái cơ cấu trên toàn hệ thống. Với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 90 triệu euro, hãng xe kỳ vọng mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ góp phần bảo đảm việc làm lâu dài cho đội ngũ nhân sự hiện hữu khi nhà máy đứng trước nguy cơ dừng sản xuất ô tô sau năm 2031.
Quy mô vốn đầu tư và lộ trình tháo dỡ linh kiện xe cũ
Theo kế hoạch được công bố, trung tâm tái chế tại Zwickau sẽ đạt công suất tháo dỡ khoảng 4.100 xe mỗi năm từ năm 2027, với 100 nhân viên đầu tiên đã hoàn thành chương trình đào tạo lại tay nghề để vận hành dây chuyền. Dự án có tổng mức đầu tư 90 triệu euro từ Volkswagen, bên cạnh khoản kinh phí tài trợ 10,7 triệu euro từ chính quyền bang Saxony. Mục tiêu dài hạn của thương hiệu là mở rộng công suất xử lý lên mức tối đa 15.000 xe mỗi năm từ năm 2030, qua đó hướng tới việc duy trì khoảng 1.000 việc làm.
Khác với quy trình nghiền nát phế liệu truyền thống chỉ để thu hồi kim loại thô, mô hình mới tập trung bóc tách các linh kiện nguyên bản còn giá trị vận hành để đưa trở lại thị trường phụ tùng thay thế. Đồng thời, các vật liệu quý sẽ được phân loại nhằm phục vụ quy trình sản xuất các dòng xe mới. Ông Thomas Schäfer, CEO thương hiệu Volkswagen, khẳng định hoạt động tháo dỡ và tái chế kỹ thuật cao này không biến nhà máy thành bãi phế liệu mà nhằm tạo ra giá trị gia tăng mới từ chuỗi cung ứng xe cũ.
Áp lực tái cơ cấu toàn cầu và nguy cơ dừng lắp ráp xe từ năm 2031
Mặc dù mở ra hướng đi mới, dự án tái chế vẫn chưa thể giải quyết triệt để bài toán việc làm tại nhà máy Zwickau. Cơ sở sản xuất xe điện trọng điểm này hiện có quy mô khoảng 8.000 lao động và đang nằm trong danh sách các nhà máy đối diện nguy cơ bị thu hẹp hoạt động trong chiến lược cắt giảm chi phí diện rộng của hãng tại Đức. Đáng lưu ý, Volkswagen hiện chưa đưa ra bất kỳ kế hoạch sản xuất dòng ô tô nào tại Zwickau sau mốc năm 2031, khiến tương lai của hàng nghìn công nhân vẫn là một dấu hỏi lớn.
Khó khăn của Volkswagen xuất phát từ sự sụt giảm doanh số nghiêm trọng tại thị trường Trung Quốc, sức ép cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các thương hiệu xe điện Trung Quốc ngay tại châu Âu cùng áp lực tối ưu hóa dòng tiền vận hành. Tập đoàn này đã đặt mục tiêu cắt giảm khoảng 100.000 việc làm trên toàn cầu và đang xem xét đóng cửa một số cơ sở sản xuất nội địa tại Đức.
Thách thức thương mại hóa mô hình kinh tế tuần hoàn
Giới chuyên môn nhận định việc chuyển hướng sang mảng tháo dỡ xe có thể giúp nhà máy Zwickau đa dạng hóa hoạt động sản xuất và tận dụng được nguồn nhân lực kỹ thuật sẵn có. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế thực tế của mô hình này vẫn cần nhiều thời gian để kiểm chứng. Bản chất dự án hiện mới ở quy mô thí điểm, rất khó để năng lực tháo dỡ vài nghìn xe mỗi năm có thể bù đắp hoàn toàn quy mô sản xuất và việc làm đồ sộ của một tổ hợp lắp ráp ô tô hoàn chỉnh.
Khả năng giữ vững việc làm lâu dài cho công nhân tại Zwickau sẽ phụ thuộc lớn vào dung lượng tiêu thụ của thị trường phụ tùng tái sử dụng, giá trị thu hồi của nguyên liệu trên thị trường phế liệu kỹ thuật cao và tính tự chủ tài chính của mô hình kinh doanh mới trong bối cảnh Volkswagen buộc phải đẩy nhanh lộ trình tái cấu trúc toàn diện.