Hàng trăm thương hiệu ô tô Trung Quốc với cơ cấu sở hữu chồng chéo giữa các tập đoàn lớn và những hãng xe độc lập. Một biểu đồ tổng hợp 109 thương hiệu cho thấy ngành công nghiệp ô tô lớn nhất thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt.
Bức tranh ngành ô tô Trung Quốc phức tạp với hàng trăm thương hiệu
Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang sở hữu hệ sinh thái thương hiệu vô cùng đa dạng, từ những hãng xe phổ thông đến các thương hiệu xe sang, xe điện cao cấp và những công ty khởi nghiệp công nghệ.
Một biểu đồ do chuyên gia phân tích ngành ô tô Felipe Munoz tổng hợp đã phác họa mối quan hệ sở hữu giữa các tập đoàn lớn, thương hiệu trực thuộc và những nhà sản xuất độc lập. Trong đó, 109 thương hiệu được phân loại theo vị trí trên thị trường, giúp hình dung rõ hơn quy mô và mức độ phức tạp của ngành ô tô Trung Quốc.
Biểu đồ do chuyên gia phân tích ngành ô tô Felipe Munoz tổng hợp đã phác họa mối quan hệ sở hữu giữa các tập đoàn lớn, thương hiệu trực thuộc và những nhà sản xuất độc lập ô tô Trung Quốc.
Sự phát triển nhanh chóng của xe điện đã tạo điều kiện cho nhiều thương hiệu mới xuất hiện. Các hãng xe không chỉ cạnh tranh bằng giá bán mà còn tập trung vào công nghệ pin, phần mềm, hệ thống hỗ trợ lái và những trải nghiệm kỹ thuật số trên xe.
Tuy nhiên, việc có quá nhiều thương hiệu cùng hoạt động trong một thị trường cũng khiến cuộc cạnh tranh trở nên gay gắt. Không ít hãng xe phải chia sẻ nền tảng kỹ thuật, công nghệ và hệ thống phân phối với các thương hiệu khác trong cùng tập đoàn để giảm chi phí phát triển sản phẩm.
Geely, BYD, Chery và Changan dẫn đầu cuộc chơi
Bốn tập đoàn nổi bật trong bức tranh ngành ô tô Trung Quốc gồm Geely, BYD, Chery và Changan. Theo biểu đồ, các thương hiệu thuộc bốn tập đoàn này chiếm khoảng 56% tổng doanh số ô tô tại Trung Quốc theo phạm vi thống kê của nguồn.
Geely sở hữu hệ sinh thái thương hiệu rộng lớn, bao gồm Geely, Zeekr, Lynk & Co, Galaxy, Radar và Farizon. Tập đoàn này cũng có mối liên hệ sở hữu với nhiều thương hiệu quốc tế như Volvo, Polestar, Lotus và Proton, đồng thời tham gia liên doanh phát triển thương hiệu Smart cùng Mercedes-Benz.
Trong khi đó, BYD phát triển hệ sinh thái xoay quanh thương hiệu chủ lực cùng các nhãn hiệu cao cấp như Denza, Yangwang và Fang Cheng Bao. Chiến lược này cho phép BYD tiếp cận nhiều nhóm khách hàng khác nhau, từ người mua xe phổ thông đến khách hàng tìm kiếm SUV địa hình hoặc xe sang sử dụng công nghệ điện hóa.
Chery cũng có danh mục thương hiệu đa dạng với các tên gọi như Exeed, Jetour, iCar, Luxeed, Omoda và Jaecoo. Các thương hiệu này được định vị ở những phân khúc khác nhau, trong đó một số tập trung vào xe SUV, xe điện hoặc thị trường xuất khẩu.
Changan sở hữu những thương hiệu như Avatr, Deepal, Nevo và Kaicheng, phục vụ nhiều nhóm khách hàng từ xe du lịch điện hóa đến phương tiện thương mại.
Ngoài bốn tập đoàn lớn, thị trường còn có sự hiện diện của SAIC với MG, Roewe, Maxus và IM; BAIC với Arcfox và Stelato; Dongfeng với Voyah, Nammi và MHero; cùng nhiều doanh nghiệp khác.
Cơ cấu sở hữu này cho thấy một thương hiệu ô tô Trung Quốc không nhất thiết hoạt động như một doanh nghiệp độc lập. Nhiều cái tên có thể cùng sử dụng nguồn lực tài chính, công nghệ hoặc nền tảng sản phẩm từ công ty mẹ, qua đó mở rộng danh mục xe và tiếp cận những phân khúc thị trường mới.
Không phải thương hiệu nào cũng có thể tồn tại lâu dài
Bên cạnh các tập đoàn lớn, Trung Quốc còn có nhiều hãng xe điện phát triển theo mô hình khởi nghiệp, chẳng hạn Nio, Xpeng, Li Auto, Leapmotor và Xiaomi. Một số doanh nghiệp xây dựng hệ sinh thái thương hiệu riêng để mở rộng tệp khách hàng hoặc tạo ra các dòng sản phẩm có định vị khác biệt.
Trong biểu đồ phân loại 109 thương hiệu, các hãng xe được sắp xếp theo từng phân khúc thị trường. Ở nhóm cao cấp có những cái tên như Hongqi, Yangwang và Maextro. Nhóm tập trung vào công nghệ và trải nghiệm số có Xiaomi, Nio và Li Auto, trong khi Denza, Zeekr, Xpeng và Stelato hướng đến những khách hàng quan tâm đến thiết kế, trang bị và định vị thương hiệu.
Ở phía dưới là những thương hiệu ít nổi bật hơn, chủ yếu tập trung vào xe giá rẻ hoặc phục vụ cáctịnh thị trường ngách. Một số cái tên có thể gặp khó khăn khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm có công nghệ hiện đại, hệ thống dịch vụ tốt và khả năng cập nhật phần mềm lâu dài.
Tình trạng nhiều thương hiệu cùng cạnh tranh trong một thị trường có thể dẫn đến quá trình tái cơ cấu. Các tập đoàn có thể hợp nhất thương hiệu, thu hẹp danh mục sản phẩm hoặc chấm dứt hoạt động của những nhãn hiệu không đạt hiệu quả kinh doanh.
Tuy nhiên, việc một thương hiệu nằm ở vị trí thấp trong biểu đồ không đồng nghĩa chắc chắn sẽ biến mất. Khả năng tồn tại còn phụ thuộc vào nguồn lực tài chính, doanh số, chiến lược phát triển và khả năng tìm được nhóm khách hàng phù hợp.
Trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu chuyển dịch mạnh sang xe điện và công nghệ thông minh, Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường có ảnh hưởng lớn nhất đến xu hướng phát triển sản phẩm. Cuộc cạnh tranh giữa các hãng xe vì thế không chỉ quyết định tương lai của từng thương hiệu mà còn có thể định hình lại cấu trúc ngành công nghiệp ô tô trong những năm tới.