Cục Đăng kiểm Việt Nam đề xuất bắt buộc ô tô thuần điện trang bị hệ thống AVAS, phát âm thanh cảnh báo ở tốc độ thấp. Tín hiệu này không được sử dụng tiếng còi, nhạc điệu hoặc âm thanh gây nhầm lẫn.
Trong dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với ô tô, Cục Đăng kiểm Việt Nam đưa ra yêu cầu mới liên quan đến hệ thống cảnh báo âm thanh AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System). Văn bản đang được lấy ý kiến để thay thế QCVN 09:2024/BGTVT.
Theo nội dung đề xuất, những phương tiện sử dụng hoàn toàn năng lượng từ pin, thuộc nhóm BEV (Battery Electric Vehicle) hoặc PEV (Pure Electric Vehicle), sẽ phải tích hợp AVAS.
Đây là hệ thống tạo âm thanh nhân tạo giúp người tham gia giao thông nhận biết sự xuất hiện và chuyển động của xe điện. Yêu cầu bắt buộc không áp dụng cho các loại phương tiện khác.
Theo đó, hệ thống AVAS phải tự động phát tín hiệu khi ô tô di chuyển với vận tốc dưới 20 km/h hoặc trong quá trình lùi. Trường hợp phương tiện đã có âm thanh cảnh báo lùi riêng, hệ thống AVAS không cần phát thêm tín hiệu khi lùi xe.
Dự thảo cũng cho phép bố trí công tắc hoặc núm điều khiển tại vị trí thuận tiện để tài xế chủ động bật, tắt chức năng. Dù vậy, mỗi lần khởi động phương tiện, hệ thống AVAS phải tự động trở về trạng thái kích hoạt.
Không chỉ yêu cầu phát ra âm thanh, dự thảo quy chuẩn còn đưa ra những giới hạn về đặc tính tín hiệu. Theo đó, âm thanh phải có tính liên tục, đủ để người đi bộ, người đi xe đạp và các đối tượng dễ gặp nguy hiểm nhận biết phương tiện đang vận hành.
Tín hiệu cảnh báo cũng cần thay đổi tương ứng với tốc độ, qua đó giúp người xung quanh xác định trạng thái chuyển động của ô tô. Mức âm lượng có thể giảm khi phương tiện tăng tốc, phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.
Đáng chú ý, nhà sản xuất không được sử dụng những âm thanh dễ gây nhầm lẫn với tín hiệu ưu tiên hoặc cảnh báo khẩn cấp. Các loại tiếng còi, chuông, còi báo động, tín hiệu báo cháy, báo trộm hay báo khói đều nằm trong danh sách không được chấp nhận.
Ngoài ra, âm thanh ngắt quãng, có giai điệu, mô phỏng tiếng động vật hoặc côn trùng cũng không phù hợp với yêu cầu của dự thảo. Tín hiệu phát ra không được khiến người nghe hiểu sai về loại phương tiện, hướng di chuyển hay trạng thái vận hành.
Dự thảo đồng thời bổ sung quy trình đánh giá mức âm thanh phát ra từ hệ thống AVAS trong quá trình kiểm định an toàn kỹ thuật đối với ô tô xuất xưởng.
Riêng các phương tiện điện hóa thuộc phân loại M1 (ô tô con), nếu đã tích hợp hệ thống này, âm thanh cảnh báo chỉ được kích hoạt khi xe di chuyển ở chế độ thuần điện.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đặc tính vận hành êm ái của ô tô thuần điện khiến người tham gia giao thông khó phát hiện phương tiện đang đến gần, nhất là khi xe chạy chậm.
Vì vậy, đề xuất bắt buộc lắp đặt AVAS được đưa ra nhằm hạn chế nguy cơ va chạm, góp phần bảo đảm an toàn cho những đối tượng dễ bị tổn thương trên đường như người đi bộ, người điều khiển xe đạp và xe máy.